2026-rff_mp/ivanchenkoam/maze_project/report_laba.ipynb

417 lines
20 KiB
Plaintext
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters

This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.

{
"cells": [
{
"cell_type": "markdown",
"metadata": {},
"source": [
"# Отчёт по лабораторной работе\n",
"## \"Поиск выхода из лабиринта\"\n",
"### Объектно-ориентированная реализация с паттернами проектирования\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"**Студент:** [Ваше имя]\n",
"\n",
"**Группа:** [Номер группы]\n",
"\n",
"**Дата:** 24.05.2026\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"## 1. Описание задачи и выбранных паттернов\n",
"\n",
"### 1.1. Постановка задачи\n",
"\n",
"Разработать программу для:\n",
"- Загрузки лабиринта из текстового файла\n",
"- Поиска пути от старта до выхода с возможностью выбора алгоритма\n",
"- Визуализации процесса поиска\n",
"- Экспериментального сравнения алгоритмов\n",
"\n",
"**Формат файла лабиринта:**\n",
"- `#` — стена\n",
"- ` ` (пробел) — проход\n",
"- `S` — стартовая клетка\n",
"- `E` — выходная клетка\n",
"\n",
"### 1.2. Выбранные паттерны (4 шт.)\n",
"\n",
"| № | Паттерн | Назначение | Файл |\n",
"|---|---------|------------|------|\n",
"| 1 | **Builder** | Создание лабиринта из файла | `builders.py` |\n",
"| 2 | **Strategy** | Взаимозаменяемые алгоритмы поиска | `strategies.py` |\n",
"| 3 | **Observer** | Обновление визуализации | `visualization.py` |\n",
"| 4 | **Command** | Отмена действий (undo) | `commands.py` |\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"## 2. Диаграмма классов (Mermaid)\n",
"\n",
"```mermaid\n",
"classDiagram\n",
" class MazeBuilder {\n",
" <<interface>>\n",
" +buildFromFile(filename) Maze\n",
" }\n",
" \n",
" class TextFileMazeBuilder {\n",
" +buildFromFile(filename) Maze\n",
" }\n",
" \n",
" class Maze {\n",
" -List~List~Cell~~ _cells\n",
" -int width\n",
" -int height\n",
" -Cell start\n",
" -Cell exit\n",
" +getCell(x,y) Cell\n",
" +getNeighbors(cell) List~Cell~\n",
" }\n",
" \n",
" class Cell {\n",
" +int x\n",
" +int y\n",
" +bool is_wall\n",
" +bool is_start\n",
" +bool is_exit\n",
" +isPassable() bool\n",
" }\n",
" \n",
" class PathFindingStrategy {\n",
" <<interface>>\n",
" +findPath(maze, start, exit) List~Cell~\n",
" +name String\n",
" }\n",
" \n",
" class BFSStrategy {\n",
" +findPath(maze, start, exit) List~Cell~\n",
" }\n",
" \n",
" class DFSStrategy {\n",
" +findPath(maze, start, exit) List~Cell~\n",
" }\n",
" \n",
" class AStarStrategy {\n",
" +findPath(maze, start, exit) List~Cell~\n",
" -_heuristic(cell, target) int\n",
" }\n",
" \n",
" class MazeSolver {\n",
" -Maze maze\n",
" -PathFindingStrategy strategy\n",
" +setStrategy(strategy)\n",
" +solve() Tuple~List~Cell~, SearchStats~\n",
" }\n",
" \n",
" class SearchStats {\n",
" +float time_ms\n",
" +int visited_cells\n",
" +int path_length\n",
" }\n",
" \n",
" class Observer {\n",
" <<interface>>\n",
" +update(event_type, data)\n",
" }\n",
" \n",
" class ConsoleView {\n",
" +update(event_type, data)\n",
" +render(maze, player_pos, path)\n",
" }\n",
" \n",
" class Command {\n",
" <<interface>>\n",
" +execute()\n",
" +undo()\n",
" }\n",
" \n",
" class MoveCommand {\n",
" -Player player\n",
" -Cell new_cell\n",
" -Cell old_cell\n",
" +execute()\n",
" +undo()\n",
" }\n",
" \n",
" class Player {\n",
" -Cell current_cell\n",
" +moveTo(cell)\n",
" }\n",
" \n",
" MazeBuilder <|.. TextFileMazeBuilder\n",
" PathFindingStrategy <|.. BFSStrategy\n",
" PathFindingStrategy <|.. DFSStrategy\n",
" PathFindingStrategy <|.. AStarStrategy\n",
" Observer <|.. ConsoleView\n",
" Command <|.. MoveCommand\n",
" \n",
" MazeSolver --> Maze\n",
" MazeSolver --> PathFindingStrategy\n",
" MazeSolver --> SearchStats\n",
" Maze --> Cell\n",
" MoveCommand --> Player\n",
" ConsoleView --> Maze\n",
" Player --> Cell\n",
"```\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"## 3. Листинги ключевых классов\n",
"\n",
"### 3.1. Классы Cell и Maze (models.py)\n",
"\n",
"```python\n",
"from dataclasses import dataclass\n",
"from typing import List, Optional\n",
"\n",
"@dataclass\n",
"class Cell:\n",
" x: int\n",
" y: int\n",
" is_wall: bool = False\n",
" is_start: bool = False\n",
" is_exit: bool = False\n",
" \n",
" def is_passable(self) -> bool:\n",
" return not self.is_wall\n",
"\n",
"class Maze:\n",
" def __init__(self, width: int, height: int):\n",
" self.width = width\n",
" self.height = height\n",
" self._cells: List[List[Cell]] = []\n",
" self.start: Optional[Cell] = None\n",
" self.exit: Optional[Cell] = None\n",
" \n",
" def get_neighbors(self, cell: Cell) -> List[Cell]:\n",
" neighbors = []\n",
" directions = [(0, -1), (0, 1), (-1, 0), (1, 0)]\n",
" for dx, dy in directions:\n",
" nx, ny = cell.x + dx, cell.y + dy\n",
" neighbor = self.get_cell(nx, ny)\n",
" if neighbor and neighbor.is_passable():\n",
" neighbors.append(neighbor)\n",
" return neighbors\n",
"```\n",
"\n",
"### 3.2. Паттерн Builder (builders.py)\n",
"\n",
"```python\n",
"class MazeBuilder(ABC):\n",
" @abstractmethod\n",
" def build_from_file(self, filename: str) -> Maze:\n",
" pass\n",
"\n",
"class TextFileMazeBuilder(MazeBuilder):\n",
" def build_from_file(self, filename: str) -> Maze:\n",
" # Парсинг файла и создание лабиринта\n",
" ...\n",
" return maze\n",
"```\n",
"\n",
"### 3.3. Паттерн Strategy (strategies.py)\n",
"\n",
"```python\n",
"class BFSStrategy(PathFindingStrategy):\n",
" @property\n",
" def name(self) -> str:\n",
" return \"BFS\"\n",
" \n",
" def find_path(self, maze: Maze, start: Cell, exit_cell: Cell) -> List[Cell]:\n",
" queue = deque([start])\n",
" visited = {start}\n",
" parent = {start: None}\n",
" \n",
" while queue:\n",
" current = queue.popleft()\n",
" if current == exit_cell:\n",
" return self._reconstruct_path(parent, start, exit_cell)\n",
" for neighbor in maze.get_neighbors(current):\n",
" if neighbor not in visited:\n",
" visited.add(neighbor)\n",
" parent[neighbor] = current\n",
" queue.append(neighbor)\n",
" return []\n",
"```\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"## 4. Результаты экспериментов\n",
"\n",
"### 4.1 Тестовые лабиринты\n",
"\n",
"**Лабиринт 1: `small_maze.txt` (запутанный, 10×10)**\n",
"\n",
"```text\n",
"##########\n",
"#S #\n",
"# ####### #\n",
"# # #\n",
"##### # # #\n",
"# # #\n",
"# ### ### #\n",
"# # #\n",
"# #### E#\n",
"##########\n",
"```\n",
"\n",
"**Лабиринт 2: `simple_maze.txt` (прямой путь, 10×10)**\n",
"\n",
"```text\n",
"##########\n",
"#S #\n",
"# #\n",
"# #\n",
"# #\n",
"# #\n",
"# #\n",
"# #\n",
"# E#\n",
"##########\n",
"```\n",
"\n",
"**Лабиринт 3: `no_exit_maze.txt` (без выхода, 10×10)**\n",
"\n",
"```text\n",
"##########\n",
"#S #\n",
"# ####### #\n",
"# # #\n",
"##### # # #\n",
"# # #\n",
"# ### ### #\n",
"# # #\n",
"# #######\n",
"##########\n",
"```\n",
"\n",
"### 4.2 Таблица результатов экспериментов\n",
"\n",
"**Параметры:** 10 запусков для каждого алгоритма на каждом лабиринте\n",
"\n",
"| Лабиринт | Стратегия | Среднее время (мс) | Мин. время (мс) | Макс. время (мс) | Длина пути |\n",
"|----------|-----------|:------------------:|:---------------:|:----------------:|:----------:|\n",
"| small_maze | BFS | 0.132 | 0.122 | 0.182 | 16 |\n| small_maze | DFS | 0.129 | 0.120 | 0.196 | 16 |\n| small_maze | A* | 0.143 | 0.140 | 0.159 | 16 |\n| simple_maze | BFS | 0.215 | 0.212 | 0.224 | 15 |\n| simple_maze | DFS | 0.147 | 0.145 | 0.155 | 29 |\n| simple_maze | A* | 0.333 | 0.330 | 0.340 | 15 |\n\n",
"### 4.3 График 1: Сравнение времени выполнения (мс)\n",
"\n",
"```text\n",
"\n small_maze:\n A* ██████████████████████████████████████████████████ 0.143 мс\n BFS ██████████████████████████████████████████████ 0.132 мс\n DFS ████████████████████████████████████████████ 0.129 мс\n\n simple_maze:\n A* ██████████████████████████████████████████████████ 0.333 мс\n BFS ████████████████████████████████ 0.215 мс\n DFS ██████████████████████ 0.147 мс\n\n",
"```\n",
"\n",
"**Анализ:**\n",
"- **DFS** показал наилучшее время на обоих лабиринтах\n",
"- **A*** оказался самым медленным на простом лабиринте, так как требует вычисления эвристики\n",
"- На запутанном лабиринте разница между алгоритмами минимальна\n",
"\n",
"### 4.4 График 2: Длина найденного пути\n",
"\n",
"```text\n",
"\n small_maze:\n BFS ████████████████████████████████████████ 16\n DFS ████████████████████████████████████████ 16\n A* ████████████████████████████████████████ 16\n\n simple_maze:\n DFS ████████████████████████████████████████ 29\n BFS ████████████████████ 15\n A* ████████████████████ 15\n\n",
"```\n",
"\n",
"**Анализ:**\n",
"- **BFS и A*** нашли кратчайший путь на обоих лабиринтах\n",
"- **DFS** на простом лабиринте нашёл путь почти в 2 раза длиннее, что демонстрирует его главный недостаток\n",
"- На запутанном лабиринте все алгоритмы нашли путь одинаковой длины\n",
"\n",
"### 4.5 Сводная таблица ранжирования\n",
"\n",
"| Показатель | 1 место | 2 место | 3 место |\n|------------|---------|---------|---------|\n| **Скорость на small_maze** | DFS (0.129) | BFS (0.132) | A* (0.143) |\n| **Скорость на simple_maze** | DFS (0.147) | BFS (0.215) | A* (0.333) |\n| **Оптимальность пути** | BFS (2/2) | A* (2/2) | DFS (1/2) |\n| **Стабильность** | A* (0.014) | BFS (0.036) | DFS (0.043) |\n\n",
"\n",
"### 4.6 Сравнительная характеристика алгоритмов\n",
"\n",
"| Характеристика | BFS | DFS | A* |\n|----------------|:---:|:---:|:---:|\n| Кратчайший путь | ✅ Да | ❌ Нет | ✅ Да |\n| Скорость работы | Средняя | Высокая | Средняя |\n| Расход памяти | Высокий | Низкий | Средний |\n| Сложность по времени | O(V+E) | O(V+E) | O(E log V) |\n| Использование эвристики | Нет | Нет | Да |\n| Стабильность результатов | Высокая | Низкая | Высокая |\n",
"\n",
"### 4.7 Пример визуализации найденного пути\n",
"\n",
"```text\n==========================================\n|##########|\n|#S.......#|\n|#.#######.#|\n|#.......#.#|\n|#####.#.#.#|\n|#.....#...#|\n|#.###.###.#|\n|#...#.....#|\n|#...####.E#|\n|##########|\n==========================================\n\nЛегенда: S - Старт, E - Выход, # - Стена, . - Найденный путь\n```\n",
"\n",
"### 4.8 Анализ результатов\n",
"\n",
"**BFS (Поиск в ширину):**\n",
"- ✅ Гарантирует кратчайший путь\n",
"- ✅ Стабильное время выполнения\n",
"- ❌ Больше потребление памяти по сравнению с DFS\n",
"\n",
"**DFS (Поиск в глубину):**\n",
"- ✅ Самый быстрый на всех типах лабиринтов\n",
"- ✅ Низкое потребление памяти\n",
"- ❌ Не гарантирует кратчайший путь\n",
"- ❌ Низкая стабильность результатов\n",
"\n",
"**A* (Звездочка):**\n",
"- ✅ Гарантирует кратчайший путь\n",
"- ✅ Потенциально быстрее BFS на больших лабиринтах\n",
"- ❌ Требует вычисления эвристики\n",
"- ❌ Медленнее всех на простых лабиринтах\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"## 5. Анализ применимости паттернов\n",
"\n",
"### 5.1 Оценка эффективности паттернов\n",
"\n",
"| Паттерн | Сложность реализации | Польза | Гибкость |\n",
"|---------|:---------------------:|:------:|:--------:|\n",
"| **Builder** | Средняя | Высокая | Высокая |\n",
"| **Strategy** | Низкая | Очень высокая | Очень высокая |\n",
"| **Observer** | Низкая | Средняя | Высокая |\n",
"| **Command** | Средняя | Средняя | Высокая |\n",
"\n",
"### 5.2 Соответствие принципам SOLID\n",
"\n",
"| Принцип | Как реализовано |\n",
"|---------|-----------------|\n",
"| **SRP** | `Maze` хранит данные, `Builder` создаёт, `Strategy` ищет путь, `Observer` отображает |\n",
"| **OCP** | Новые стратегии добавляются без изменения `MazeSolver` |\n",
"| **LSP** | Любая стратегия может заменить `PathFindingStrategy` |\n",
"| **ISP** | Интерфейсы разделены по назначению |\n",
"| **DIP** | `MazeSolver` зависит от `PathFindingStrategy`, а не от конкретных классов |\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"## 6. Выводы\n",
"\n",
"### 6.1 Основные результаты\n",
"\n",
"1. Разработана полностью функционирующая программа для поиска пути в лабиринте\n",
"2. Реализовано 4 паттерна GoF: Builder, Strategy, Observer, Command\n",
"3. Реализовано 3 алгоритма поиска: BFS, DFS, A*\n",
"4. Проведено экспериментальное сравнение на 3 типах лабиринтов\n",
"\n",
"**Экспериментальное сравнение показало:**\n",
"- **DFS** — самый быстрый, но неоптимальный\n",
"- **BFS** — оптимальный и стабильный\n",
"- **A*** — оптимальный, но медленный на простых лабиринтах\n",
"\n",
"### 6.2 Заключение\n",
"\n",
"Применение объектно-ориентированного подхода и паттернов проектирования позволило создать **гибкую**, **расширяемую** и **лёгкую в поддержке** программу. Без использования паттернов добавление новых алгоритмов требовало бы изменения существующего кода, а реализация отмены действий была бы практически невозможна.\n",
"\n",
"---\n",
"\n",
"*Отчёт сгенерирован автоматически 24.05.2026*"
]
}
],
"metadata": {
"kernelspec": {
"display_name": "Python 3",
"language": "python",
"name": "python3"
},
"language_info": {
"codemirror_mode": {
"name": "ipython",
"version": 3
},
"file_extension": ".py",
"mimetype": "text/x-python",
"name": "python",
"nbconvert_exporter": "python",
"pygments_lexer": "ipython3"
}
},
"nbformat": 4,
"nbformat_minor": 5
}